โครงการ

ปัญหาความสามารถในการอ่านภาษาไทยของนักเรียนไทยยังคงเป็นประเด็นเร่งด่วนที่หลายหน่วยงานพยายามแก้ไขมาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากผลการประเมิน PISA ที่ชี้ให้เห็นว่าความสามารถด้านการอ่านของนักเรียนไทยอยู่ในระดับที่ต้องปรับปรุงอย่างเร่งด่วน หน่วยงานอย่าง สสวท. และ สพฐ. จึงได้ดำเนินโครงการและพัฒนาเอกสารสนับสนุนเพื่อยกระดับสมรรถนะการอ่านในกลุ่มนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น รวมถึงการฝึกอบรมครูแกนนำเพื่อขยายผลไปสู่โรงเรียนในระดับพื้นที่
ปัจจัยที่ส่งผลต่อการอ่านสามารถแบ่งได้เป็นปัจจัยทางทัศนคติ แรงจูงใจ และสิ่งแวดล้อมทางการเรียนรู้ รวมถึงทักษะเฉพาะทางด้านการอ่าน เช่น ความสามารถ ในการจับใจความ และความเพลิดเพลินในการอ่าน อย่างไรก็ดี งานวิจัยหลายชิ้นชี้ว่าปัญหาหลักที่เป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาการอ่านคือการขาดความชัดเจนของตัวชี้วัดในหลักสูตร ความไม่หลากหลายของบทอ่าน การสอนที่เน้นความจำมากกว่าความเข้าใจ และข้อจำกัดของครูผู้สอนทั้งด้านเวลา ความรู้ ความสามารถ และทรัพยากร
นอกจากนี้ การออกแบบกิจกรรมการเรียนการสอนยังมักยึดครูเป็นศูนย์กลาง ไม่เปิดโอกาสให้นักเรียนฝึกคิดวิเคราะห์ หรือเชื่อมโยงบทอ่านเข้ากับชีวิตจริง และยังขาดระบบติดตามที่เหมาะสม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบริบทที่นักเรียนมีความสามารถหลากหลาย การใช้สื่อดิจิทัลและบทเรียนแบบเรียนรู้ด้วยตนเองจึงเป็นแนวทางที่ควรพัฒนาเพิ่มเติม ทั้งนี้ เพื่อให้ผู้เรียนได้มีโอกาสฝึกอ่านอย่างสม่ำเสมอในบริบทที่สอดคล้องกับความสนใจและความสามารถของตน
ข้อเสนอที่สำคัญคือการจัดทำระบบบทเรียนออนไลน์ที่ครูและนักเรียนสามารถเข้าถึงได้โดยตรง การจัดทำคลังบทอ่านที่ผ่านการวิเคราะห์ตัวบทแล้วพร้อมคำอธิบายวิธีการอ่าน ตลอดจนการพัฒนาการอบรมครูให้ครอบคลุมเทคนิคการอ่านที่หลากหลายตามตัวชี้วัดที่กำหนด รวมถึงการนิยามตัวชี้วัดให้ชัดเจนและเป็นแนวทางเดียวกันในระดับชาติ การพัฒนาแบบทดสอบสมรรถระการอ่านในระดับประเทศ ทั้งหมดนี้เป็นกลไกสำคัญที่จะช่วยยกระดับสมรรถนะการอ่านของนักเรียนไทยอย่างยั่งยืน.