นิยาม:
การอ่านที่ผู้อ่านสามารถเห็นและหาข้อมูลที่ต้องการในบทอ่าน เข้าถึงและค้นสาระข้อสนเทศที่อยู่ในบทอ่านโดยใช้วิธีการกวาดสายตา (Scanning) รู้ตำแหน่งข้อสนเทศในบทอ่าน (Locating information) และสามารถนำรายละเอียดของข้อมูลมาใช้ประโยชน์หรืออ้างอิงได้เมื่อจำเป็น
ลักษณะสำคัญ:
เป็นการอ่านที่อาศัยการรู้และเข้าใจความหมายตรงของคำ (Literal meaning) รู้จำรายละเอียดของเรื่องที่อ่านได้ทั้งรายละเอียดที่สำคัญและรายละเอียดที่ไม่สำคัญ รวมถึงรู้ความหมายของข้อมูลที่ยังคงความหมายเดิมหรือแสดงถึงข้อความเดิมแม้ว่าจะมีการกล่าวใหม่ (Restatement/Paraphrase) ถือเป็นความสามารถขั้นต้นของการอ่านข้อความ
ความสามารถที่วัด:
1) รู้จำและเข้าใจความหมายตรงของคำ (Literal meaning)
- ระดับต้น: คำศัพท์ในแวดวงที่ใกล้ตัว
- ระดับกลาง: คำศัพท์ในแวดวงที่ไกลตัวมากขึ้น เช่น สังคม วัฒนธรรม เศรษฐกิจ
- ระดับสูง: คำศัพท์ในแวดวงที่หลากหลายมากขึ้นหรือเป็นคำศัพท์เฉพาะวงการ เช่น วาทกรรมทางสังคม หรือ ประเด็นทางการเมือง-
2) รู้จำรายละเอียดของเรื่องที่อ่าน (Details)
- ระดับต้น: รายละเอียดที่ใช้ประโยคตรงไปตรงมา เป็นประโยคเดี่ยวหรือประโยคประสมที่ร้อยเรียงกันอย่างง่าย ๆ
- ระดับกลาง: รายละเอียดที่ใช้ประโยคซับซ้อนมากขึ้น
- ระดับสูง: รายละเอียดที่ใช้ประโยคซับซ้อนและหลากหลาย ประโยคเงื่อนไข-
3) รู้ความหมายของข้อมูลที่มีการกล่าวใหม่ (Restatement/Paraphrase)
- ระดับต้น: การกล่าวใหม่โดยใช้คำเหมือน (synonym) คำตรงข้าม (antonym) อย่างง่าย
- ระดับกลาง: การกล่าวใหม่โดยใช้คำเหมือน คำตรงข้าม สำนวนภาษา (Idioms) การใช้โครงสร้างไวยากรณ์ใหม่ (Restatement of Grammar)
- ระดับสูง: การกล่าวใหม่โดยใช้วิธีการที่หลากหลายและซับซ้อน-
คำอธิบายเพิ่มเติม: การกล่าวใหม่ (Restatement/Paraphrase) หมายถึง การกล่าวถึงรายละเอียดที่ปรากฏในบทอ่านในอีกรูปแบบหนึ่งโดยใช้คำ กลุ่มคำ หรือเรียบเรียงประโยคใหม่โดยที่ยังคงความหมายเหมือนเดิมหรือแสดงถึงข้อความเดิม
ตัวอย่างที่ 1
กองโภชนาการ กรมอนามัย ได้วิเคราะห์หาปริมาณและคุณภาพของโปรตีนและไขมันในปลาชนิดต่าง ๆ พบว่า โปรตีนในเนื้อปลาจะเป็นโปรตีนที่ย่อยง่าย เหมาะสมต่อการเจริญเติบโต แข็งแรงและสมบูรณ์ของทารก เด็กวัยก่อนเรียน ผู้สูงอายุ และผู้ป่วยที่ระบบการย่อยอาหารทำงานได้ไม่เต็มที่ สารอาหารในเนื้อปลาช่วยลดอันตรายจากโรคหัวใจ มีคุณค่าต่อเซลล์สมองอย่างยิ่ง อีกทั้งยังช่วยให้มีสมาธิในทำกิจกรรมต่าง ๆ ได้ดี ในปลามีธาตุเหล็กช่วยในการสร้างเม็ดเลือด ป้องกันโรคโลหิตจาง ส่วนปลาทะเลมีธาตุไอโอดีน ซึ่งช่วยป้องกันโรคคอพอก ดังนั้น จึงนับว่า ปลาเป็นอาหารอันน่าอัศจรรย์ที่เราสามารถหารับประทานได้ง่าย
คำถาม
1. หน่วยงานใดที่ทำหน้าที่วิเคราะห์หาปริมาณและคุณภาพของสารอาหารในปลา
ก. กองโภชนาการ กรมอนามัย
ข. กรมแรงงาน กรมอนามัย
ค. กรมการขนส่ง กองโภชนาการ
ง. กรมอนามัย กรมการปกครอง
2. ธาตุเหล็กในเนื้อปลา มีความสำคัญอย่างไร
ก. ช่วยในการสร้างเม็ดเลือด
ข. ช่วยสร้างโปรตีนและไขมัน
ค. ช่วยป้องกันพยาธิ
ง. ช่วยป้องกันโรคคอพอก
ตัวอย่างในข้อ 1 เป็นการวัดความสามารถการอ่านจับรายละเอียด ในลักษณะการรู้จำและเข้าใจความหมายตรงของคำหรือข้อความ (literal meaning)
คำถามได้ถามถึงผู้ที่วิเคราะห์หาปริมาณและคุณภาพของสารอาหารในปลา ซึ่งผู้อ่านสามารถค้นหาคำตอบได้จากข้อมูลที่ปรากฏชัดเจนในบทอ่าน ดังข้อความที่กล่าวในบรรทัดที่ 1-2 ว่า “กองโภชนาการ กรมอนามัย ได้วิเคราะห์หาปริมาณและคุณภาพของโปรตีนและไขมันในปลาชนิดต่าง ๆ”
การตอบคำถามดังกล่าวได้นั้นแสดงให้เห็นว่า ผู้อ่านรู้และเข้าใจความหมายตรงของคำหรือข้อความที่ปรากฏในบทอ่าน และจดจำรายละเอียดต่าง ๆ ที่ปรากฏในบทอ่านจึงสามารถหาคำตอบได้
ตัวอย่างในข้อ 1 เป็นการวัดความสามารถการอ่านจับรายละเอียด ในลักษณะการรู้จำและเข้าใจความหมายตรงของคำหรือข้อความ (literal meaning)
คำถามได้ถามถึงผู้ที่วิเคราะห์หาปริมาณและคุณภาพของสารอาหารในปลา ซึ่งผู้อ่านสามารถค้นหาคำตอบได้จากข้อมูลที่ปรากฏชัดเจนในบทอ่าน ดังข้อความที่กล่าวในบรรทัดที่ 1-2 ว่า “กองโภชนาการ กรมอนามัย ได้วิเคราะห์หาปริมาณและคุณภาพของโปรตีนและไขมันในปลาชนิดต่าง ๆ”
การตอบคำถามดังกล่าวได้นั้นแสดงให้เห็นว่า ผู้อ่านรู้และเข้าใจความหมายตรงของคำหรือข้อความที่ปรากฏในบทอ่าน และจดจำรายละเอียดต่าง ๆ ที่ปรากฏในบทอ่านจึงสามารถหาคำตอบได้
ส่วนตัวอย่างคำถามข้อที่ 2 เป็นการวัดความสามารถการอ่านจับรายละเอียดในลักษณะการรู้จำรายละเอียดของเรื่องที่อ่าน (details) หากผู้อ่านตอบคำถามได้ถูก ย่อมจะอนุมานได้ว่า ผู้อ่านรู้และเข้าใจความหมายตรงของคำหรือข้อความที่ปรากฏในบทอ่าน อีกทั้งยังจดจำรายละเอียดต่าง ๆ ที่ปรากฏในบทอ่านจึงสามารถหาคำตอบได้ว่า “ในปลามีธาตุเหล็กช่วยในการสร้างเม็ดเลือด” ตามข้อความที่ปรากฏในบรรทัดที่ 6
| คำถาม | ||
| 1. นักเรียนชั้น ป.1 โรงเรียนศึกษามีจำนวนกี่คน | ||
| ตอบ | 210 คน | |
ตัวอย่างนี้ เป็นการวัดความสามารถอ่านจับรายละเอียด ในลักษณะการรู้ตำแหน่งข้อสนเทศในบทอ่าน (locating information) เพราะผู้อ่านต้องรู้ เข้าใจความหมายตรงของคำหรือข้อความที่ปรากฏในแผนภูมิ อีกทั้งยังต้องค้นหาตำแหน่งของข้อมูลที่ต้องการได้ก่อนซึ่งในที่นี้คือ จำนวนนักเรียนชั้น ป.1 โรงเรียนศึกษา อยู่ในตำแหน่งแท่งสีฟ้า ผู้อ่านจึงจะตอบได้ว่ามีนักเรียนชั้น ป.1 ของโรงเรียนศึกษาจำนวน 210 คน